Posts

"कोण बनेल रोडपती!" (AI स्पेशल एपिसोड)

(बॅकग्राउंडला 'टिन-टिन-टिडिन्ग...' ऐवजी जुन्या इंटरनेट मॉडेमचा 'किर्रर्र-पी-पी-चू-चू' असा आवाज येतो.) स्टुडिओमध्ये झगमगते दिवे नाहीत, तर दोन ट्यूबलाईट लुकलुक करत आहेत. अनभिषिक्त अतिरिक्त-अभिनेते आणि शोचे होस्ट 'तात्या तोफखाने' एका चकचकीत निळ्या सूटमध्ये (ज्यावर चमकी चिकटवलेली आहे) एंट्री घेतात. तात्या तोफखाने: (अतिशय गंभीर आणि बेस आवाजात)  "नमस्कार! देवियों और सज्जनों... सॉरी, सयांनो आणि भयांनो! स्वागत आहे तुमच्या लाडक्या कार्यक्रमात... 'कोण बनेल रोडपती!' आज आपल्या हॉट सीटवर... किंवा खरं तर या प्लास्टिकच्या मोडक्या आणि सळई गरम करून छिद्रे पडलेल्या खुर्चीवर बसले आहेत, थेट घोलापूर वरून आलेले, पावसाळ्यात मंकी कॅप विकण्याचा यशस्वी व्यवसाय करणारे... श्रीमान भुल्लू गचाळ!" (प्रेक्षक टाळ्या वाजवतात. भुल्लू लाजत लाजत डोळ्यात बोट घालत हसतो.) तात्या: भुल्लू राव, कसे आहात? भुल्लू: (माईक जवळ ओढत) एकदम कडक तात्या! आज इथून १५ रुपये आणि अर्धा वडापाव जिंकूनच जाणार! तात्या: उत्तम आत्मविश्वास! या खेळात तुम्हाला ३ लाईफलाईन्स मिळतील.  १) ५०-५० (यात आपण तुम्हाला पार...

सुहास शिरवळकर, स्टार हंटर्स आणि अमर विश्वास

Image
“अमर विश्वास” ही वेब सिरीज Amazon MX Player वर 11 फेब्रुवारी 2026 ला रिलीज झाली. ही एक कोर्ट ड्रामा आणि क्राइम-थ्रिलर हिंदी वेब सिरीज आहे. एकूण 10 एपिसोड आहेत. माझ्यासाठी तरी ही एका बैठकीत बघून संपण्यासारखी नव्हती. मी अंदाजे चार दिवसात ही बघून पूर्ण केली.  ही सिरीज सुप्रसिद्ध मराठी लेखक सुहास शिरवळकर यांच्या स्टार हंटर्स या कादंबरीवर आधारित आहे. कादंबरी जुनी असली तरी वेब सिरीज रूपांतर करताना सोशल मीडिया, सीसीटीव्ही, मोबाईल फोन, हॅश टॅग मिटू, निर्भया केस असे सगळे संदर्भ आहेत. त्यांनी आजच्या काळाला अनुसरून बदल केले असतील. मी मूळ कादंबरी वाचली नाही. अमर विश्वास एक बुद्धिमान वकील आहे. तो मुंबईत राहतो आणि समाजात दुर्बल लोकांसाठी लढतो. एक प्रसिद्ध फिल्म प्रोड्यूसर जेसु मोमिन ची रात्री एका हॉटेलमध्ये हत्या होते. या हत्या प्रकरणात वीस वर्षीय बहर चक्रवर्तीला मुख्य संशयित म्हणून अटक होते कारण ती सकाळी हॉटेलमध्ये त्या खुनीच्या रूममध्ये खुनीजवळ झोपलेली सापडते. पण त्या सकाळी घडलेल्या एका योगायोगामुळे अमर विश्वास तिची केस स्वीकारतो आणि सत्य शोधण्याचा प्रयत्न करतो, ज्यात अनेक गुपितं, कारस्थाने, म...

नवे अँथ्रोपिक टूल्स: एआय मधली क्रांती

Image
  अँथ्रोपिक (Anthropic) ही अमेरिकेतील एक AI (Artificial Intelligence) कंपनी आहे. जशी OpenAI कंपनी ChatGPT चॅटबॉट बनवते, तशीच Anthropic ही कंपनी Claude (क्लॉड) नावाचा AI चॅटबॉट बनवते. (उदा. Claude 1, Claude 2, Claude 3 इ.). अँथ्रोपिक ही कंपनी जास्त सुरक्षित, जास्त विश्वासार्ह, आणि मानवाला उपयोगी असे AI बनवते. तसेच मोठ्या कंपन्या आणि डेव्हलपर्सना AI वापरायला API सुद्धा पुरवते.  Claude हा अँथ्रोपिकचा AI असिस्टंट आहे: ChatGPT सारखाच.  तो प्रश्नांची उत्तरे देतो, लेखन/अनुवाद करतो, कोडिंगमध्ये मदत करतो, सारांश काढतो, डॉक्युमेंट समजावतो.  पण, अँथ्रोपिकचे ‘क्लॉड कोडेक्स’ हे साधन केवळ चॅटबॉट नसून ते संगणकावरील फाईल्स वाचणे, दस्तऐवज संपादित करणे आणि फाईल्सची मांडणी करणे अशी महत्त्वाची कामे करू शकते. हे टूल स्क्रीनशॉट्सवरून स्प्रेडशीट तयार करणे किंवा कच्च्या नोट्सवरून पूर्ण अहवाल बनवण्याचे काम अत्यंत वेगाने करते. क्लॉड कोडेक्स सारखे तंत्रज्ञान थेट संगणकाचा ताबा घेऊन मानवाप्रमाणे प्रक्रिया पार पाडत असल्याने, कंपन्यांना त्यांच्या पारंपरिक सेवांमध्ये मोठे बदल करणे अनिवार्य झाले आहे...

कोणती भक्ती श्रेष्ठ? सगुण की निर्गुण? भगवदप्राप्तीची कोणती पद्धत श्रेष्ठ?

भगवदगीतेतील अध्याय 12 मध्ये, श्लोक 1 ते 12 हे याच विषयाला वाहिलेले आहेत. अर्जुन विचारतो की, सगुण परमेश्वराची भक्ती करणारे श्रेष्ठ आहेत, की निराकार (निर्गुण) ब्रह्माचे ध्यान करणारे? श्रीकृष्ण उत्तर देतात की, सगुण भक्त सर्वात श्रेष्ठ. जे मन पूर्णपणे माझ्यात लावून, श्रद्धेने माझी भक्ती करतात ते मला सर्वांत श्रेष्ठ वाटतात. कारण निर्गुण उपासना ही तुलनेने कठीण असते. निर्गुण (निराकार) ब्रह्माचे ध्यान करणारेही शेवटी मलाच येऊन मिळतात. पण, ही निराकाराची साधना कठीण असते. देहधारी माणसांना ती फार अवघड जाते. म्हणून सगुण भक्ती अधिक सोपी आणि प्रभावी आहे.  त्यानंतर भगवंत क्रमाक्रमाने भक्तीचे (परमात्मा प्राप्तीसाठी) वेगवेगळे मार्ग सुचवत जातात. 1. ज्ञानयोग: अज्ञानात कर्म करणापेक्षा ज्ञानात कर्म करणे केव्हाही चांगले. ज्ञान म्हणजे काय? भगवंत सांगतात की, आपल्या शरीरात असलेले इंद्रिय मन बुद्धी आत्मा आणि परमात्मा यांचे आपल्याला ज्ञान होणे. मी म्हणजे शरीर, इंद्रिय, मन आणि बुद्धी नसून केवळ आत्मा (जीवात्मा) आहे अशी सतत जाणीव ठेवणे. म्हणजे कर्तेपणाचा त्याग. जे कर्म घडत आहेत, ते शरीर करीत आहे, मी नाही. मी फक्त...

व्यवसायातील तोटा हाताळण्याचे उपाय

Image
व्यवसायात तोटा होणे ही जरी एक सामान्य प्रक्रिया असली तरीही कोणत्याही उद्योजकासाठी तो एक कठीण काळ असतो. तोटा झाला की मनोबल कमी होणे स्वाभाविक आहे, पण या काळात धैर्य आणि सकारात्मकता गरजेची आहे. आपल्या उद्देशावर लक्ष ठेवा. टीमला प्रेरित करा. मेंटॉर्स/एक्सपर्ट्सचा सपोर्ट घ्या. कुटुंब/मित्रांचा आधार घ्या. पर्सनल वेलनेसवर लक्ष द्या जसे योग, ध्यान, व्यायाम. चुकांतून शिका. नवीन कौशल्ये विकसित करा. यशस्वी उद्योजकांच्या कथा वाचा. पण जर व्यवसायात सतत तोटा होत असेल, तर तो नियंत्रित करण्यासाठी अनेक योग्य पावले उचलणे आवश्यक ठरते. खाली दिलेले काही मुद्दे तुम्हाला योग्य दृष्टिकोन आणि रणनीती वापरून तोटा हाताळणे सोपे बनवायला मदत करतील.    1. सध्याच्या परिस्थितीचे सर्व दिशांनी मूल्यांकन करा: व्यवसायात तोटा होण्यामागे अनेक कारणे असू शकतात, जसे की बाजारातील बदल, उत्पादनाच्या गुणवत्तेत घट, वाढती स्पर्धा, किंवा खराब आर्थिक व्यवस्थापन. त्यासाठी बाह्य परिस्थितीवर लक्ष ठेवा, जसे की महामारी, सरकारी धोरणे, नवीन तंत्रज्ञानाचा परिणाम वगैरे. सर्वात आधी हे समजून घेणे गरजेचे आहे की, तोटा नेमका का होत आहे...

ऑपरेशन 'खल्लास': आजार इथे, उपचार तिथे

शहराच्या एका कोपऱ्यात 'खातमा क्लिनिक' नावाची एक इमारत होती. तिथे बसत होते, जगातील आठवे आश्चर्य - डॉ. दर्द बहालकर. त्यांचे मेडिकल सायन्स जगाच्या पलीकडचे होते.  त्यांचे ब्रीदवाक्य होते: "जसे झाडाच्या मुळाला पाणी घातले तर शेंड्याला फुल येते, तसेच पोटातील आतडे दुखून जास्त वळवळ करत असले तर, डोक्यावरचे केस ओढले की आपोआप बरे वाटते!" त्यांच्या मेडिकल सायन्सचे असे अनेक तिरपागडे नियम होते. एका दुपारी डॉ. दर्दच्या दवाखान्यात दोन 'हेवीवेट' पेशंट एकाच वेळी धडकले.  एक होते इन्स्पेक्टर तांडे (ज्यांना भयंकर दातदुखी होती) आणि दुसरे होते कुख्यात गुंड बबन बावळा (ज्याचे डोळे लाल झाले होते आणि स्पष्ट दिसत नव्हते). दोघेही एकमेकांचे कट्टर वैरी, पण आज 'वेदना' या कॉमन फॅक्टरमुळे शांत बसले होते. डॉक्टर आले. त्यांनी इन्स्पेक्टरला खुर्चीत बसवले. इन्स्पेक्टर तांडे: "डॉक्टर, अरे मरतोय मी! माझी उजवी दाढ सडली आहे, खूप ठणकतेय. काहीतरी करा!" डॉ. दर्द (गंभीर चेहऱ्याने): "हं! दाढ दुखतेय? म्हणजे नक्कीच तुमच्या दृष्टीदोषामध्ये गडबड आहे. रेटिना हलला असणार!" इन्स्पेक्टर ओ...

बंड्याची डिजिटल धुलाई

Image
दुपारचे १२:३० वाजले होते. सूर्याची किरणं खिडकीतून आत येण्यासाठी धडपडत होती, पण बंड्याच्या खोलीत पसरलेल्या अस्ताव्यस्त सामानामुळे त्यांनीही माघार घेतली होती. बंड्याची खोली म्हणजे एखाद्या युद्धभूमीवर बॉम्ब पडल्यानंतर जशी अवस्था असते, तशी दिसत होती. कोपऱ्यात तीन दिवसांपूर्वीचे पिझ्झाचे बॉक्स एकमेकांवर रचून त्याचा ‘कुतुबमिनार’ झाला होता. बेडच्या खाली सॉक्सचा असा काही विचित्र वास येत होता की, तिथे लपलेली डास आणि झुरळं सुद्धा ऑक्सिजन मास्क लावून फिरत होती. आणि या साम्राज्याचा अनभिषिक्त सम्राट—बंड्या—आपल्या गादीवर अशा अवस्थेत पडला होता, जणू काही त्याला फेविक्विक लावून गादीला चिकटवलंय. त्याची झोपण्याची पद्धतही बघा—डोकं उशीच्या खाली, पाय भिंतीवर आणि हात हवेत तरंगत मोबाईल पकडलेले! बंड्याची प्रतिभा अचाट होती. त्याच्या छातीवर लॅपटॉप उघडा होता ज्यात ‘नेटफ्लिक्स’वर वेबसिरीज चालू होती. उजव्या हातातल्या मोबाईलमध्ये तो एकाच वेळी इन्स्टाग्रामवर रील बघत होता आणि डाव्या हाताने व्हिडिओ गेमच्या जॉयस्टिकवर बोटं नाचवत होता. कानात हेडफोन होते ज्यातून रॅप गाणी वाजत होती. हे सगळं बघून कोणालाही वाटलं असतं की हा म...